Tỷ đồng hay tỉ đồng

Cùng với vấn đề tổng kết 15 năm chuyển động NCKH sinh viên, nội dung bài viết đã đưara được những bài học ghê nghiệm, phương án cũng như các kiến nghị nhằmnâng cao hơn nữa quality hoạt động này trong đơn vị trường.
*
vấn đề phân biệt viết i (ngắn) cùng y (dài)
*

Hiện nay, trong thiết yếu tả giờ đồng hồ Việt (chữ Quốc ngữ), bạn ta vẫn còn sợ hãi trong vấn đề chọn i ngắn y dài trong một số trong những trường hợp. Cụ thể là lúc âm /i/ đứng có tác dụng âm bao gồm trong âm máu mở (không bao gồm âm cuối vần) sau các phụ âm /h, k, l, m, s, t/. Cùng do này vẫn tồn trên hai bí quyết viết.

hi vọng/ mong muốn kĩ thuật/ kỹ thuậtlí luận/ lý luậnmĩ thuật/ thẩm mỹ công ti/ doanh nghiệp sĩ quan/ sỹ quan

Thực ra mong muốn bàn sự việc này một cách thấu đáo, nên đề cập một phạm vi rộng lớn hơn, kia là vấn đề chính tả của chữ Quốc ngữ nói chung. Nhưng như thế, bài viết sẽ quá dài, vày đó shop chúng tôi chỉ đề cập vấn đề chung một phương pháp ngắn gọn, nhà yếu là những gì liên quan đến phương pháp viết i ngắn/ y dài, luân chuyển quanh phương pháp ghi âm giỏi ghi ý.

Những fan thiên về mắt nhìn ngữ âm học cho rằng cả nhị chữ i ngắny dài trong những trường phù hợp trên hồ hết ghi âm /i/ nên bản chất không tất cả gì khác nhau cả, vậy nên cực tốt là nhập hai bí quyết viết đó có tác dụng một cho đồng điệu và giản tiện. Giáo trình Cơ sở ngữ điệu học cùng tiếng Việt viết: “Trong bao gồm tả hiện thời đang bao hàm trường hợp cùng một âm vị cơ mà được viết tùy tiện theo hai giải pháp khác nhau. Đó là giải pháp viết ltinh tinh i/y cùng d/gi” (1). Và người sáng tác đề nghị: “Thống nhất viết nguyên âm – âm chủ yếu /i/ bằng vần âm “i”, ví dụ: lí luận, kĩ thuật, mĩ thuật,…” (2). Không chỉ tác đưa của giáo trình trên mà xu hướng chung của giới ngôn từ học nhiều năm vừa qua là như vậy.

Nhưng thôn hội cũng không dễ gì đồng ý những ý kiến đề xuất nói trên, dù có những lý do hợp lý và phải chăng nhất định. Mặc dù đại phần nhiều không có lý thuyết về ngữ điệu học, nhưng bởi ngữ cảm bản ngữ, fan ta cũng nhận biết viết độc nhất vô nhị loạt i ngắn như mất mát, thiếu vắng cái gì đó, cho nên vì thế cách viết y dài vẫn được gia hạn ở nơi này chỗ khác. Chẳng hạn:

– tại số nhà 20 Lý Thái Tổ, hà nội thủ đô có hai viện “chữ nghĩa” phệ nhất nước ta – Viện Văn học (với cơ sở ngôn luận là tập san Văn học) với Viện ngôn ngữ (với tập san Ngôn ngữ) – thì trong lúc bên Ngôn ngữ viết i ngắn, bên Văn học vẫn viết y dài.

– đơn vị xuất bạn dạng Giáo dục cơ chế những trường thích hợp trên đề nghị nhất loạt viết i ngắn. Mặc dù nhiên, khi những công ty con của phòng xuất bạn dạng ra đời, ban sơ tên công ty đều viết là ti (i ngắn), tuy thế rồi càng ngày bạn ta càng phân biệt bất tiện, phải đã từ từ đổi thanh lịch viết ty (y dài).

– một trong những tác trả viết sách mang lại Nhà xuất bản Giáo dục, trong khi chấp nhận viết duy nhất loạt i ngắn cho sách giáo khoa, thì các sách không giống vẫn kiến nghị viết khác nhau i ngắn/ y dài.

Nhà phân tích ngôn ngữ và văn hóa Trần Ngọc Thêm, ban đầu cũng ủng hộ duy nhất loạt viết i ngắn, nhưng về sau chính ông đã nhận thấy, chỉ xét riêng rẽ về mặt văn hóa, dường như không ổn. Góp ý mang lại sách giáo khoa lớp 4 mới (2005), ông chỉ ra việc nhất loạt viết i ngắn là một trong những chủ chương rất đoan với không mê say hợp, nhất là khi gặp tên riêng, vị ở đó bắt buộc tôn trọng truyền thống cuội nguồn và tự do cá nhân. Với năm sau, NXB giáo dục đã sửa cách viết thương hiệu riêng theo phía này. (Viết Chương Mỹ, Lý từ bỏ Trọng thay mang đến Chương Mĩ, Lí trường đoản cú Trọng)

Đặc biệt, học giả Cao Xuân Hạo, trong một quy trình dài đã solo thương độc mã hạn chế lại chủ trương sáp nhập i ngắn với y dài, tương tự như chủ trương cải tiến chữ Quốc ngữ nói chung. Mẫu mà phần nhiều giới ngôn từ học cho hệ thống ghi âm 1 đối 1 (1 âm – 1 chữ với ngược lại) là ưu thế của chữ Quốc ngữ – thì ông reviews ngược lại: “Nhược điểm của chữ Quốc ngữ không hẳn ở chỗ nó chưa thật là một khối hệ thống phiên âm vị học, mà ở phần nó có tính chất thuần tuý ghi âm, và hoàn toàn bất lực trước nhiệm vụ thể hiện nghĩa nhưng lẽ ra nó bắt buộc đảm đương, cùng nhược điểm ấy lộ rõ nhất và tai hại độc nhất vô nhị là vào trường hợp những từ đồng âm vốn có nhiều trong giờ Việt. Mặc dù vậy, cũng tương tự chữ Anh và chữ Pháp, hầu hết chỗ bị fan ta xem là bất phù hợp lý đó là những chỗ làm cho nó khác nhau nghĩa và cội nguồn của những từ đồng âm như da gia, (trong lí nhí). V.v.. Đáng tiếc nuối là phần lớn chỗ như thế không rước gì làm cho nhiều” (3).

Dưới đây công ty chúng tôi sẽ so sánh thêm những bất cập của công ty trương độc nhất vô nhị loạt viết i ngắn với sự bao gồm lý của công ty trương bảo đảm sự tách biệt i ngắn/y dài.

Nếu áp dụng triệt để chính sách ngữ âm học theo phong cách 1 – 1 giữa âm và chữ, thì bên cạnh i ngắn/ y dài vào âm ngày tiết mở nói trên, vẫn còn cần xử lý “nhất quán” một loạt trường thích hợp khác. Ví dụ:

i/y chủ quyền làm âm tiết: y tế, chuẩn y, ý nghĩa, ỷ thế, yêu cầu, yếu nỗ lực yểu điệu,… i tế, chuẩn chỉnh i, í nghĩa, iêu cầu,…i/y trong tổ hợp làm vần: uyên bác, răn dạy bảo, quyên góp, thuyết minh,… uiên bác, khuiên bảo, quiên góp, thuiết minh,…c/k/q (cùng thu thanh “cờ”): quốc ca, cứu giúp quốc, con đường quanh co,… → kuốc ka, kứu kuốc, kon con đường kuanh ko,…d/gi (cùng thu thanh “dờ”): giáo dục mái ấm gia đình → dáo dục da đình hoặc záo zục za đìnhg/gh (cùng thu thanh “gờ”): gồ ghề, ganh ghét → gồ gề, gene gétng/ngh (cùng ghi âm “ngờ”): ngấp nghé, ngông ghênh → ngấp ngé, ngông ngênh

Ngoài ra còn những trường đúng theo “bất vừa lòng lý” khác: viết u cùng o khi thuộc ghi âm đệm /u/: quanh/ khoanh; viết u cùng o khi thuộc ghi âm cuối /u/: báu/ báo; viết ă với a khi thuộc ghi âm thiết yếu /a/ ngắn: săn/ sau (trẻ con vẫn tấn công vần “á-u-au, sờ-au-sau”. V.v..

Nếu sửa tất cả cho duy nhất quán, nhằm chữ Quốc ngữ thành một “hệ thống thu thanh hoàn hảo, ko chê vào đâu được”, hẳn sẽ có một thiết bị chữ Quốc ngữ “hiện đại” không giống xa lắp thêm chữ hiện nay hành. Hậu quả là khoảng chừng vài chục năm tiếp theo nữa, bé cháu sẽ không còn đọc nổi chữ Quốc ngữ kể từ thời chúng ta trở về trước!

Nhưng điều đặc biệt hơn, trường hợp triệt để vận dụng nguyên tắc ngữ âm học tập như trên, tuy được một vài dòng tiện khăng khăng thì lại mất tương đối nhiều cái lợi khác.

Thứ nhất, nó mất đi sự vào sáng. Ví dụ, nếu đồng điệu viết gia đình cũng giống như da thịt, sự cũng như nhí đang mất sự phân biệt nghĩa cùng mất cả sự lưu lại về từ nguyên.

Thứ hai, nó không đủ sự phong phú. Ví dụ điển hình trong tên riêng, người ta gồm quyền chắt lọc để miêu tả một ý nghĩa sâu sắc nào đó. Giữa tên là với tức là “bé” khác với với nghĩa là “năm Tý, năm Chuột”. đa số tên riêng fan ta chọn y dài (gốc Hán) để biểu thị sắc thái trang trọng: chọn Hy (hy vọng), không chọn Hi (cười hi hi), chọn Kỳ (kỳ vọng), không chọn (kì kèo), v.v..

Ngoài ra, trong một số trường hợp, nó thiếu tính vẻ rất đẹp văn hóa. Ví dụ thân “công ti” với “công ty”, fan ta thấy viết “công ty” giỏi hơn. Vị sao vậy? vì chưng chữ “ti” được viết vào “ti trôn”, rồi “ti” còn có nghĩa là “vú” (sờ ti). Viết “công ty” sẽ trang trọng hơn “công ti” bởi vì thế.

Đấy là điều phân tích và lý giải vì sao cả nửa cầm cố kỷ qua, với không hề ít lời kêu gọi của khá nhiều nhà ngữ điệu học, với một loạt giáo trình, sách giáo khoa đã cho thấy sự “bất hòa hợp lý” nhưng sự “bất vừa lòng lý” vẫn tồn tại! Cuộc sống lúc nào cũng bao gồm sự chọn lọc khôn ngoan, chống lại những giáo điều, duy ý chí.

Sự duy ý chí ấy khởi đầu từ đâu? Theo tôi, đó là câu hỏi việc áp dụng máy móc triết lý về chữ ghi âm, coi chữ chỉ là cam kết hiệu của âm: “Chữ thu thanh không suy xét nội dung, ý nghĩa của từ cơ mà chỉ đánh dấu chuỗi music của trường đoản cú đó. Chữ viết ghi âm là đại diện của ngữ âm chứ chưa phải ý nghĩa. Quan hệ tình dục giữa chữ ý ở đây là một quan hệ giới tính gián tiếp mà âm là trung gian: chữ – âm – ý(4) (Người trích dìm mạnh).

Nhận định trên thực chất chỉ đúng trên nguyên tắc chung của mô hình chữ ghi âm, trong đối sánh tương quan với phạm trù đối lập là chữ ghi ý. Nguyên tắc có mức giá trị lý thuyết, giúp cho nhận thức khái quát, bước vào những sự đồ dùng hiện tượng rõ ràng lại nên xem xét một biện pháp cụ thể. Thực tế bao giờ cũng đa dạng mẫu mã hơn lý thuyết. Thực tiễn trên vậy giới, theo rất nhiều nhà ngôn từ học, không tồn tại một sản phẩm chữ làm sao thuần túy ghi âm, cũng như không tất cả một thứ chữ nào thuần túy ghi ý. Theo chúng tôi, đành rằng chữ Quốc ngữ là chữ ghi âm, nhưng đây là trên hình thức chung, phần còn lại, tính hóa học ghi ý của chính nó cũng chẳng đề nghị là nhỏ. Ngoài những ký hiệu với chữ viết tắt như m, m2, m3, kg, kw, kb, D, ^, %, , &,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *